Kategori: Rehberler

Arazinize elektrik hattı çekmek çoğu zaman sistemin kendisinden pahalıdır. Güneşle sulama, mazot masrafını ve hat çekme maliyetini birlikte ortadan kaldırır.

Aküsüz sistem: sulamanın en büyük avantajı

Sulama, güneş enerjisi için neredeyse ideal bir yüktür. Sebebi basit: suyu gündüz çekersiniz, depoda saklarsınız. Yani enerjiyi aküde depolamanıza gerek yoktur — suyu deponuzda depolarsınız.

Bu, sistem maliyetinin en pahalı kalemini (akü grubunu) tamamen ortadan kaldırır. Bakım gerektiren, 5–7 yılda yenilenen bir parça da olmaz.

Depo yoksa ya da gece sulamanız gerekiyorsa aküli sisteme geçilir; ama önce depo çözümünü değerlendirmenizi öneririz — genellikle daha ucuzdur.

Pompa gücü nasıl belirlenir?

İki şey belirler: basma yüksekliği (metre) ve gereken debi (m³/saat).

Kuyu derinliği + depo yüksekliği	Toplam basma yüksekliği
Sulanacak alan ve bitki türü	Günlük su ihtiyacı (m³)
Günlük etkin güneş süresi	~4–5 saat (Türkiye ortalaması)

Örnek: Günde 20 m³ suya ihtiyacınız varsa ve pompa günde 5 saat çalışacaksa, 4 m³/saat debili bir pompa gerekir. Basma yüksekliği arttıkça aynı debi için daha güçlü pompa ve daha çok panel gerekir.

Panel gücü kabaca ne kadar?

0,75 kW (1 HP) pompa	~1.500–2.000 Wp panel
1,5 kW (2 HP) pompa	~2.500–3.500 Wp panel
3 kW (4 HP) pompa	~5.000–6.500 Wp panel
5,5 kW (7,5 HP) pompa	~9.000–11.000 Wp panel

Panel gücü pompa gücünün üzerindedir çünkü pompa tam güçte çalışabilsin diye sabah ve akşam saatlerindeki düşük ışınımda da yeterli enerji üretilmesi gerekir.

Sulama inverteri nedir, normal inverterden farkı ne?

Sulama (pompa) inverterleri, doğrudan panelden gelen DC gücü pompayı sürecek AC güce çevirir ve güneş ışığına göre pompa hızını otomatik ayarlar. Sabah az ışıkta düşük devirde başlar, öğlen tam güce çıkar, akşam yavaşlayarak durur.

Ayrıca genellikle şu korumaları içerir:

• Kuru çalışma koruması — kuyuda su bitince pompayı durdurur (pompayı yakmaktan kurtarır)
• Depo dolu sensörü — depo dolunca otomatik durur
• Aşırı akım ve faz koruması

Bu korumalar isteğe bağlı değil — kuru çalışma koruması olmayan bir sistemde pompa er ya da geç yanar.

Maliyet nasıl düşünülmeli?

Karşılaştırmayı “sistem kaç lira” diye değil, şöyle yapın:

• Mazotlu pompa ile: yıllık yakıt + bakım + arazi başında olma zorunluluğu
• Şebeke çektirmekle: hat çekme bedeli (mesafeyle katlanır) + abonelik + aylık fatura
• Güneşle: tek seferlik yatırım, sonrasında yakıt ve fatura yok, bakım minimum

Hattın uzak olduğu arazilerde güneş sistemi çoğu zaman daha ilk yatırımda hat çektirmekten ucuza gelir. Mazotla karşılaştırıldığında ise geri dönüş süresi genellikle 2–4 yıl bandındadır — ama bu tamamen sulama sıklığınıza ve mazot fiyatına bağlıdır. Size gerçekçi bir hesap çıkarabiliriz.

Kurulumda dikkat edilenler

• Panel yerleşimi: Arazide gölgelenme (ağaç, direk) mevsimlere göre değişir. Yaz konumuna göre değil, sulama sezonunun tamamına göre planlanmalı.
• Hırsızlık ve güvenlik: Uzak arazilerde panel sabitleme ve kilit sistemi ciddiye alınmalı.
• Kablo mesafesi: Panel-inverter arası uzunsa kesit büyütülmeli, yoksa voltaj düşer ve pompa tam güce çıkamaz.
• Topraklama ve yıldırım koruması: Açık arazide ihmal edilmemeli.

Keşif isteyin

Sulama sistemleri standart paket olarak satılamaz — kuyu derinliği, debi ve arazi yapısı her yerde farklıdır. Şu bilgilerle bize ulaşın, sizin için projelendirelim:

• Kuyu derinliği ve statik su seviyesi
• Depo var mı, varsa hacmi ve yüksekliği
• Sulanacak alan (dönüm) ve bitki türü
• Mevcut pompanız varsa etiket bilgileri

Kurulum ve proje sürecimiz · WhatsApp’tan yazın

Karavanda güneş enerjisi, jeneratör gürültüsü ve kamp alanı elektriğine bağımlılıktan kurtulmanın en pratik yolu. Ama karavan, ev kurulumundan farklı kısıtlar getirir: yer, ağırlık ve hareket.

1. Adım: Neyi çalıştıracaksınız?

Cihaz	Günlük tüketim
Kompresörlü buzdolabı (50L)	~0,5–0,8 kWh
LED aydınlatma (4 adet × 5 saat)	~0,1 kWh
Su pompası (aralıklı)	~0,1 kWh
Telefon + tablet şarjı	~0,1 kWh
Dizüstü bilgisayar (4 saat)	~0,2 kWh
Televizyon (3 saat)	~0,15 kWh

Tipik bir karavanda toplam 1–1,5 kWh/gün çıkar. Klima veya elektrikli ısıtıcı eklerseniz bu rakam 3–5 katına çıkar ve tamamen farklı bir sistem gerekir.

2. Adım: Panel gücü

Karavan çatısında yer sınırlıdır. Formül aynı: panel gücü (kW) × 4 saat × 0,75 = günlük üretim.

200 Wp	~0,6 kWh/gün — sadece aydınlatma ve şarj
400 Wp	~1,2 kWh/gün — buzdolabı dahil temel kullanım
600 Wp	~1,8 kWh/gün — rahat kullanım, kapalı hava payı

Not: Karavan hareket halindeyken çatı her zaman güneşe dik olmaz; park ederken yönü seçemeyebilirsiniz. Bu yüzden hesapladığınızın %20–30 üzerine çıkmak akıllıcadır.

3. Adım: Akü ve sistem voltajı

Karavanda ağırlık kritiktir. Aynı kullanılabilir kapasitede lityum batarya, jel aküye göre yaklaşık %60 daha hafiftir — karavanda bu fark doğrudan yük kapasitenize yazılır.

12V sistem	Küçük karavan, 400 Wp altı. Basit, ucuz.
24V sistem	400–800 Wp arası. Daha ince kablo, daha az kayıp.
48V sistem	Büyük karavan / motorhome, klima varsa.

Sistem voltajını yükseltmek aynı gücü daha düşük akımla taşımak demektir; bu da daha ince kablo, daha az ısınma ve daha küçük şarj kontrol cihazı anlamına gelir.

→ 24V sistemler için 4kW inverter · Lityum batarya

4. Adım: Şarj kontrol cihazı

Karavanda paneller genelde seri bağlanır ve voltaj akü voltajının çok üstüne çıkar. Bu durumda MPPT cihaz, PWM’e göre belirgin şekilde daha fazla enerji verir. Farkı anlamak için MPPT ve PWM karşılaştırmamıza bakın.

Montajda dikkat edilecekler

• Delik açmadan montaj: Yapıştırmalı profiller su sızdırma riskini ortadan kaldırır. Delik açacaksanız mutlaka doğru sızdırmazlık malzemesi kullanın.
• Panel altında hava boşluğu bırakın. Panel ısındıkça verimi düşer; çatıya yapışık montaj üretimi azaltır.
• Gölgelenmeye dikkat: Anten, klima, bagaj rafı — küçük bir gölge bile seri bağlı panel dizisinin tamamını düşürebilir.
• Kabloları sabitleyin. Araç titreşimi, sabitlenmemiş kabloyu zamanla aşındırır.
• Akü havalandırması: Jel akü gaz çıkarmaz ama yine de kapalı ve sıcak bir bölmeye koymayın.

Sık yapılan üç hata

1. Modifiye sinüs inverter almak. Ucuzdur ama buzdolabı kompresörünü, laptop adaptörünü ve şarj cihazlarını zorlar. Tam sinüs alın.
2. Akü kapasitesini panel gücüne göre seçmek. Akü, gece tüketiminize göre seçilir. Panel gündüzü, akü geceyi karşılar.
3. Araç aküsü ile mesken aküsünü ayırmamak. Marş aküsünü boşaltırsanız karavanı çalıştıramazsınız. İki grup ayrı olmalı, aralarında ayırıcı bulunmalıdır.

Nereden başlamalı?

Karavanınızın çatı ölçüsünü, çalıştırmak istediğiniz cihazları ve mevcut akü grubunuzu bize yazın; size uygun panel-akü-inverter üçlüsünü çıkaralım. Kurulumu kendiniz yapacaksanız bağlantı şemasını da hazırlarız.

Karavan ve bağ evi paketlerini inceleyin veya WhatsApp’tan yazın.

Güneş enerjisi sistemi seçerken verilecek ilk ve en önemli karar budur. Yanlış tip seçmek, gereksiz akü masrafına ya da kesintide elektriksiz kalmaya yol açar.

Kısa cevap

Şebeke elektriğiniz yok	Off-grid — panel + akü + inverter
Şebeke var, faturayı düşürmek istiyorsunuz	On-grid — akü yok, en ucuz
Şebeke var ama sık kesiliyor	Hibrit — akülü, kesintide devam eder

Off-Grid: şebekeden tamamen bağımsız

Sistem kendi başına ayakta durur. Paneller gündüz üretir, fazlası aküye depolanır, akşam aküden kullanırsınız. Şebeke bağlantısı yoktur.

Artıları: Elektrik hattı olmayan yerde tek çözüm. Fatura yok, abonelik yok. Şebeke arızalarından etkilenmez.

Eksileri: Akü, sistem maliyetinin büyük kısmını oluşturur ve 5–10 yılda yenilenmesi gerekir. Kapasiteyi aşan tüketim mümkün değildir — sistemi tüketiminize göre doğru boyutlandırmak şarttır.

Kimler için: Bağ evi, yayla evi, karavan, tekne, elektrik hattı çekilmemiş arazi.

→ Off-grid paketleri inceleyin

On-Grid: şebekeye bağlı, aküsüz

Paneller üretir, ürettiğiniz enerjiyi anında evde kullanırsınız. Akü yoktur. Fazla üretim şebekeye verilir.

Artıları: kWh başına en ucuz sistem — akü maliyeti yok. Bakımı en az olan tip. Uzun ömürlü (paneller 25+ yıl).

Eksileri: Elektrik kesildiğinde sistem de durur. Bu bir arıza değil, güvenlik gereğidir: şebekede çalışan teknisyeni korumak için inverter kendini kapatır. Yani on-grid sistem yedekleme sağlamaz.

Kimler için: Şebekesi düzenli, faturası yüksek ev ve işletmeler.

→ On-grid inverterler

Hibrit: ikisinin birleşimi

Hem şebekeye bağlıdır hem akü grubu vardır. Normalde on-grid gibi çalışıp faturayı düşürür; elektrik kesildiğinde akülere geçerek çalışmaya devam eder.

Artıları: Hem tasarruf hem yedekleme. Akü kapasitesini ihtiyacınıza göre küçük tutabilirsiniz — off-grid’deki gibi tüm evi taşımak zorunda değil, sadece kritik yükleri yedeklemek yeterlidir.

Eksileri: On-grid’den pahalıdır. Akü yine periyodik yenileme ister.

Kimler için: Elektrik kesintisinin maliyetli olduğu yerler — soğuk hava deposu, kuluçka, sunucu odası, sağlık cihazı kullanan haneler, kesintinin sık olduğu bölgeler.

→ Hibrit inverterler

Maliyet karşılaştırması (aynı panel gücü için)

On-grid	Referans maliyet (en düşük)
Hibrit	Yaklaşık 1,5–2 katı (akü ve hibrit inverter farkı)
Off-grid	Yaklaşık 2–3 katı (büyük akü grubu zorunlu)

Bu oranlar akü kapasitesine göre ciddi biçimde değişir. Kesin rakam için tüketiminizi bilmemiz gerekir.

Sık sorulan: “On-grid kurup akü eklesem olmaz mı?”

Olmaz — en azından doğrudan olmaz. On-grid inverter akü yönetmek üzere tasarlanmamıştır. Sonradan akü eklemek istiyorsanız ya hibrit inverter ile değiştirmeniz ya da sisteme ayrı bir akü inverteri eklemeniz gerekir. Bu yüzden ilerde akü düşünüyorsanız baştan hibrit almak daha ekonomiktir.

Karar veremiyorsanız

Elektrik faturanızı ve kesinti sıklığınızı bize iletin; hangi tipin sizin için mantıklı olduğunu birlikte belirleyelim. Projelendirme sürecimiz burada.

Bağ evine güneş enerjisi kurmanın ilk sorusu hep aynı: “Bana ne kadar sistem lazım?” Bu yazıda cevabı tahminle değil, hesapla bulacağız.

Önce şunu netleştirin: neyi çalıştıracaksınız?

Sistem büyüklüğünü belirleyen şey evin metrekaresi değil, günlük elektrik tüketiminizdir. Aşağıdaki tablo yaklaşık değerlerdir:

Cihaz	Günlük tüketim
LED aydınlatma (5 adet × 6 saat)	~0,3 kWh
Buzdolabı (A++ , 24 saat)	~1,0 kWh
Televizyon (LED, 5 saat)	~0,5 kWh
Dizüstü bilgisayar + telefon şarjı	~0,4 kWh
Çamaşır makinesi (1 yıkama, 30°C)	~0,8 kWh
Bulaşık makinesi (1 yıkama, eko)	~1,0 kWh
Su pompası / hidrofor (0,5 kW, 1 saat)	~0,5 kWh
Elektrikli süpürge (30 dk)	~0,4 kWh

Aydınlatma + buzdolabı + televizyon + şarj = günde yaklaşık 2,2 kWh. Beyaz eşya eklerseniz 4–5 kWh’a çıkar.

Panel gücünü hesaplama

Türkiye ortalamasında günlük 4 saat etkin güneşlenme kabul edilir. Sistem kayıpları (kablo, inverter, sıcaklık) için %25 pay bırakmak gerçekçidir:

Günlük üretim (kWh) ≈ Panel gücü (kW) × 4 × 0,75

4 × 610Wp = 2.440 Wp	~7,3 kWh/gün
6 × 610Wp = 3.660 Wp	~11 kWh/gün
9 × 610Wp = 5.490 Wp	~16,5 kWh/gün

Görüldüğü gibi 4 panelli bir sistem bile tipik bir bağ evinin günlük ihtiyacının çok üzerinde üretiyor. Peki neden daha büyük paketler var? Cevap akülerde.

Asıl kısıt akü, panel değil

Paneller sadece gündüz üretir. Akşam ve gece kullandığınız her kWh aküden gelir. Kurşun asit (jel) akülerde kapasitenin en fazla %50’sini kullanmak gerekir — daha derine inerseniz akü ömrü hızla kısalır.

Akü grubu	Nominal / Kullanılabilir
4 × 12V 100Ah	4,8 kWh / ~2,4 kWh
4 × 12V 200Ah	9,6 kWh / ~4,8 kWh
8 × 12V 200Ah	19,2 kWh / ~9,6 kWh

Pratik kural: Akşamdan sabaha kullanacağınız enerji, kullanılabilir akü kapasitesinden küçük olmalı. Ayrıca kapalı havada 1–2 gün idare edebilmek istiyorsanız akü kapasitesini buna göre büyütmelisiniz.

Üç tipik senaryo

Senaryo 1 — Hafta sonu kullanımı, temel ihtiyaçlar

Aydınlatma, buzdolabı, televizyon, şarj. Günlük ~2,5 kWh, gece tüketimi ~1,2 kWh.

→ 4 Panel 2.440Wp paket yeterlidir. Panel fazlasıyla üretir, akü gece için rahat yeter.

Senaryo 2 — Sürekli oturum, beyaz eşya dahil

Buzdolabı sürekli, haftada birkaç kez çamaşır ve bulaşık makinesi. Günlük 4–5 kWh, gece ~2 kWh.

→ 6 Panel 3.660Wp paket. 200Ah aküler gece yükünü ve kapalı hava payını karşılar.

Senaryo 3 — Geniş aile, hidrofor, yüksek konfor

Günlük 7–9 kWh, hidrofor ve yüksek kalkış akımlı cihazlar var.

→ 9 Panel 5.490Wp paket. 8 akülü grup 2 güne kadar özerklik verir.

Sık yapılan üç hata

1. Panel çok, akü az. Gündüz bol üretip akşam elektriksiz kalmanın sebebi budur. Akü, sistemin gerçek kapasitesini belirler.
2. İnverter gücünü tüketime göre değil, ortalama güce göre seçmek. Buzdolabı ve hidrofor kalkışta 3–5 kat akım çeker. İnverter bu ani yükü kaldırabilmelidir.
3. Kablo kesitini küçük tutmak. Özellikle akü-inverter arasında ince kablo, hem verim kaybı hem yangın riskidir.

Emin değilseniz

Yukarıdaki hesap size bir fikir verir ama gerçek kullanım her zaman biraz farklıdır. Çalıştırmak istediğiniz cihazların listesini bize gönderin; tüketiminizi birlikte çıkarıp size uygun paketi önerelim. Gerekirse yerinde keşif de yapıyoruz.

Kurulum ve proje sürecimizi inceleyin veya WhatsApp’tan yazın.