Off-grid bir sistemde en pahalı ve en çok yenilenen parça aküdür. Doğru seçim, on yıllık toplam maliyeti ikiye katlayabilir ya da yarıya indirebilir.
Etiketteki kapasite yanıltıcıdır
İki akü de “100Ah” yazıyor olabilir ama kullanabileceğiniz miktar farklıdır.
| Jel (kurşun asit) / LiFePO4 | |
| Güvenli deşarj derinliği | %50 / %80–90 |
| 12V 100Ah’ta kullanılabilir enerji | ~0,6 kWh / ~1,1 kWh |
| Çevrim ömrü (%50 deşarjda) | ~500–1.200 / ~4.000–6.000 |
| Ağırlık (aynı kullanılabilir kapasite) | Referans / ~%60 daha hafif |
| Şarj hızı | Yavaş / Hızlı |
| Soğukta davranış | Kapasite düşer / Şarjda dikkat gerekir |
| İlk maliyet | Düşük / Yüksek |
Yani bir lityum batarya, aynı etiket kapasitesinde bir jel aküye göre yaklaşık iki katı kullanılabilir enerji verir.
kWh başına gerçek maliyet
Doğru karşılaştırma şudur: kullanılabilir kWh başına, ömür boyunca ödediğiniz para.
Jel akü ucuz görünür ama 5–7 yılda yenilenir. Lityum batarya 12–15 yıl kullanılabilir. On yıllık pencerede jel aküyü en az bir kez, çoğu zaman iki kez değiştirirsiniz. Kurulum ve nakliye masrafı da her seferinde tekrarlanır.
Bu hesapla, düzenli kullanılan sistemlerde lityum genellikle uzun vadede daha ucuzdur. Nadiren kullanılan sistemlerde ise jel akünün ilk maliyet avantajı korunur.
Ne zaman jel akü mantıklıdır?
- Sadece hafta sonu veya yaz aylarında kullanılan bağ evi
- Bütçe bugün kısıtlıysa ve sistemi kademeli büyütecekseniz
- Küçük sistemlerde (birkaç kWh’lık depolama)
→ 12V 105Ah derin deşarjlı jel akü
Ne zaman lityum mantıklıdır?
- Sistem yıl boyu, her gün kullanılıyorsa
- Yer ve ağırlık kısıtı varsa (karavan, tekne, çatı arası)
- Yüksek anlık güç çekiliyorsa (hidrofor, klima, kaynak makinesi)
- Aküleri yıllarca kurcalamak istemiyorsanız — BMS her şeyi kendi yönetir
→ TommaTech 51,2V 100Ah lityum batarya (5,12 kWh)
Akü ömrünü uzatan dört kural
- Derin deşarjdan kaçının. Jel aküyü %50’nin altına indirmeyin. En sık yapılan ve en pahalı hata budur.
- Akü grubunu aynı yaş ve aynı modelden kurun. Eski aküye yeni akü eklemek, yenisini de eskisinin seviyesine çeker.
- Kablo kesitini yeterli seçin. Akü-inverter arası ince kablo hem verim kaybı hem ısınma demektir.
- Sıcaklığa dikkat edin. Aküler 15–25 °C arasında en uzun ömrü verir. Doğrudan güneş alan veya donan bir yere koymayın.
Karışık kullanmayın
Jel akü ile lityum bataryayı aynı grupta paralel bağlamayın. Şarj eğrileri ve iç dirençleri farklıdır; biri diğerini sürekli besler ve ikisi de zarar görür. Geçiş yapacaksanız grubun tamamını değiştirin.
Sisteminize hangi tipin uygun olduğundan emin değilseniz günlük tüketiminizi ve kullanım sıklığınızı bize iletin — kaç kWh depolama gerektiğini birlikte hesaplayalım.